Voedingsbeleid naam basisschool

Dit is een voorbeeld voedingsbeleid voor de basisschool. Gebruik dit bestand als basis en pas het naar wens aan (met name de teksten die geel zijn gemaakt). Het kan zijn dat jouw school nog niet zover is om dit in één keer door te voeren. Maar elke stap in deze richting levert verbetering op.

Op www.voedingscentrum.nl/gezondopschool vind je behalve handvatten voor het voedingsbeleid, nog meer inspiratie en informatie over voeding op school.

Gebruik dit voorbeeld voedingsbeleid ook bij het werken aan het Vignet Voeding van Gezonde School. Op www.gezondeschool.nl vind je meer informatie over het werken aan een Gezonde School.

Inhoudsopgave

1.	Waarom een voedingsbeleid?	4

2.	Eten met aandacht	4

3.	De ochtendpauze	4

4.	De lunchpauze	5

5.	Drinken	6

6.	Traktaties [kies welk beleid bij jullie van toepassing is]	7

7.	Allergieën en dieetwensen	8

8.	Duurzaamheid	8

9.	Samen maken we gezond gewoon	8

10.	En we doen nog meer…	9

Waarom een voedingsbeleid?

Op school leer je rekenen, schrijven en je talenten ontwikkelen. Om dat goed te kunnen doen, heb je de juiste brandstof nodig. Gezond eten en drinken geeft kinderen genoeg energie en voedingsstoffen om te spelen en te leren. Ook zijn er aanwijzingen dat gezond eten en meer bewegen positieve invloed heeft op schoolprestaties.

Kinderen die op jonge leeftijd gezonde eetgewoonten aanleren, hebben later minder kans op gezondheidsproblemen, zoals overgewicht en diabetes type 2. Door aandacht te besteden aan gezonde voeding op onze school, kunnen we samen het voedingspatroon van kinderen verbeteren. Als leerkrachten geven we daarin het goede voorbeeld. Samen met leerlingen en ouders/verzorgers zorgen we ervoor dat gezond en duurzaam eten op onze school de standaard is.

Met dit voedingsbeleid laten we zien hoe we dat doen. Het is gebaseerd op de richtlijnen Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Wij stimuleren daarom voornamelijk producten te eten die in de Schijf van Vijf passen. Die zijn goed voor je gezondheid, en beter voor het milieu.

Eten met aandacht

Wij hanteren vaste eetmomenten. Een duidelijk dagritme geeft rust en houvast aan kinderen. We eten gezellig samen aan tafel, zowel tussen de middag als tijdens de ochtendpauze.

We nemen voldoende tijd voor de eetmomenten, zodat kinderen rustig kunnen eten en drinken. We eten met aandacht, zonder afleiding. Televisie of speelgoed leidt af en dat kan ervoor zorgen dat kinderen niet in de gaten hebben hoeveel ze eten. Daardoor kunnen ze te veel of juist te weinig eten.

De ochtendpauze

We stimuleren ouders om voor de ochtendpauze een gezonde pauzehap mee te geven, zoals fruit of groente.

Voorbeelden van pauzehappen op onze school:

Fruit, zoals appel, peer, banaan, kiwi, druiven, aardbeien en mandarijn.

Gedroogd fruit, zoals een doosje rozijnen of een handje abrikozen of dadels.

Groente, zoals worteltjes, komkommer, paprika, snoeptomaatjes en radijsjes.

Een handje ongezouten noten*, zoals walnoten, pinda’s of hazelnoten.

Volkoren of bruine boterham, volkoren knäckebröd of een volkoren mueslibol. Kijk voor geschikt beleg in de tabel ‘Voorbeelden van een gezonde lunch’.

* Let op: ook grotere kinderen kunnen zich verslikken in hele noten en pinda’s. Voor de zekerheid hak je de noten in stukjes.

Wat zien we liever niet op school?

Snoep en koek, ook speciale pauzekoeken of ontbijtkoek, bevatten vaak veel suiker en zijn daarom geen gezonde keuze.

EU-Schoolfruitregeling [verwijder indien niet van toepassing]

Onze school doet mee aan het EU Schoolfruitprogramma. Dat betekent dat wij 20 weken lang iedere week 3 porties groente en fruit voor alle leerlingen krijgen. We vragen ouders om de andere dagen en weken ook fruit en groente mee te geven. Zo zorgen we er op onze school voor dat het normaal is om elke dag groente en fruit te eten.

De lunchpauze

De lunchpauze is een rustmoment om samen te genieten van eten. Een gezonde lunch helpt kinderen alle voedingsstoffen binnen te krijgen die nodig zijn om goed te groeien en te ontwikkelen.

Deze 5 tips helpen om een lekkere en voedzame lunchtrommel samen te stellen:

Altijd groente en fruit: maak van de lunch een extra groente en/of fruitmoment. Geef het ernaast of op brood.

Kies volkoren: bruin of volkorenbrood bevat goede voedingstoffen en geeft energie voor de middag.

Smeer met zachte vetten: besmeer elke boterham met een dun laagje halvarine of margarine, vol gezonde vetten.

Ga voor gezond beleg: denk aan 100% pindakaas, 30+ kaas, zuivelspread, ei en hummus. Geef maximaal 1 boterham met zoet beleg mee, zoals appelstroop of jam.

Kies dranken zonder suiker: dat is beter voor het gewicht en de tanden van je kind.

Liever een warme maaltijd?

Dat kan natuurlijk! Denk aan een restje pasta of couscous met groenten van de vorige dag. Soms wel zo makkelijk of leuk voor de variatie. Het is wel goed om je kind ook volkorenbrood te laten eten. Een broodmaaltijd levert namelijk belangrijke voedingsstoffen, zoals jodium uit brood.

Wat zien we liever niet op school?

Ongezonde snacks, zoals een croissant, koek of snoep. Deze zijn erg vet en bevatten geen goede voedingstoffen.

Wit brood. Een kind zit veel langer vol van een bruine of volkoren boterham. Lastig? Begin eens met een dubbele boterham van een witte en een bruine boterham en schuif langzaam op naar vaker bruin of volkorenbrood.

Alleen zoet beleg of vleeswaren. Deze belegsoorten bevatten vaak veel suiker, zout en vet. Varieer met gezondere opties, zoals 100% pindakaas en hummus.

Bekijk de productenlijst van het Voedingscentrum voor meer lekkere opties.

Inspiratie voor gezonde lunchtrommels

Verstrekte schoolmaaltijd [verwijder indien niet van toepassing]

Op onze school verzorgen we een schoolontbijt / een schoollunch. Die maaltijd wordt samengesteld aan de hand van de adviezen van het Voedingscentrum. Wat er op het menu staat communiceren we op de website van de school. We houden daarbij rekening met kinderen met een allergie, dieet of culturele achtergrond.

Drinken

De kinderen op onze school drinken vooral water. Water is een goede dorstlesser, het bevat geen calorieën en is ook niet slecht voor je tanden.

We zien graag dat alle leerlingen een eigen beker/bidon meenemen naar school voor water. Leerlingen kunnen hun beker op school bijvullen met water. Ook hebben we een koelkast beschikbaar om dranken zoals halfvolle melk gekoeld te bewaren [verwijder indien niet van toepassing].

Voorbeelden van gezonde dranken:

Kraanwater.

Magere of halfvolle melk, kefir of karnemelk

Magere of halfvolle drinkyoghurt zonder toegevoegd suiker

Sojadrink verrijkt met B2, B12 en calcium

(Lichte, lauwe) thee zonder suiker.

Wat zien we liever niet op school?

Limonade, frisdrank, sportdrank, chocoladedrank en vruchtensap bevat vaak veel suiker.

Light frisdranken bevatten vaak geen suiker, maar wel zuren die de tanden kunnen aantasten.

Traktaties [kies welk beleid bij jullie van toepassing is]

Feestbeleid

Kinderen die jarig zijn, zetten we natuurlijk graag in het zonnetje. Er wordt gezongen, een muts gemaakt en jarige leerlingen mogen een kaartje kiezen of trekken uit een doos vol activiteiten die ze met de hele groep hebben opgeschreven. Het gaat bijvoorbeeld om samen een spel doen, dansen, karaoke of langer buitenspelen. Daar kan de hele groep dan van genieten. Wij kiezen op onze school voor een verjaardagsfeest zonder (eetbare) traktaties, zo kunnen alle kinderen meedoen aan het feest.

Traktatiebeleid

Kinderen die jarig zijn, zetten we natuurlijk graag in het zonnetje. Veel kinderen brengen een traktatie mee. Dat vinden we leuk! Ook bij traktaties kiezen we voor gezond, zoals traktaties met groente en fruit. Voor kinderen, maar ook voor leraren. Er zijn leuke, originele ideeën voor gezonde traktaties te vinden, bijvoorbeeld op www.voedingscentrum.nl/trakteren. En het hoeft echt geen enorm kunstwerk te zijn.

Voorbeelden van gezonde en feestelijke traktaties:

Gebruik gezonde ingrediënten, zoals groente, (gedroogd) fruit of ongezouten noten. Maak er een leuke versiering van. Bijvoorbeeld met plakoogjes, gekleurd papier of doe ze in een vrolijk zakje.

Van ongezonde traktaties geef je het liefst een kleine portie, zoals naturel popcorn, een dun plakje ontbijtboek, een doosje yoghurtrozijnen of een klein zakje met snoepjes.

Iets anders dan eten kan ook, zoals stickers, uitdeelboekjes, stoepkrijt of klei.

Allergieën en dieetwensen

We houden rekening met kinderen met allergieën of dieetwensen in verband met een bepaalde (geloofs)overtuiging. Denk aan notenallergie, coeliakie en aan halalvoeding. Hierover maken we individuele afspraken met ouders, en indien nodig communiceren we die naar andere ouders.

Duurzaamheid

Op onze school vinden we duurzaamheid belangrijk. We geven graag een leefbare aarde door aan onze kinderen. Daarom delen we regelmatig tips hierover met ouders/verzorgers. Zoals:

Kies voor klimaatvriendelijke groente en fruit. Denk aan appels en peren in de winter, en aardbeien en blauwe bessen in de zomer. Een mooi ezelsbruggetje is ABCDE: Appels, Bananen, Citrusfruit, Druiven En peren zijn het hele jaar door een klimaatvriendelijke keuze.

Voorkom voedselverspilling door eten dat overblijft op een ander moment te gebruiken: een boterham kan ’s middags nog worden opgegeten, en overgebleven fruit kan gesneden door de yoghurt als toetje.

Probeer afval en plastic verpakkingen te minimaliseren. Gebruik bijvoorbeeld een stevige luchtrommel en drinkbeker in plaats van boterhamzakjes en pakjes drinken.

Samen maken we gezond gewoon

We vinden het belangrijk dat ons voedingsbeleid onderdeel is van de hele school. Uitzonderingen zorgen voor scheve ogen of lastige gesprekken met andere kinderen. Lukt het een keer niet om je aan de afspraken te houden, dan is dat niet meteen erg. We zullen ons voedingsbeleid onder de aandacht brengen als dat nodig is, op een vriendelijke manier.

Vinden we geregeld snoep, cake, koek, chips of frisdrank in een broodtrommel, dan vragen we ouders om de volgende keer iets gezonds mee te geven. Gebeurt het vaker, dan gaat de leraar in gesprek met de ouders. Zo kunnen we samen naar oplossingen zoeken.

Als we een traktatie zien die niet bij het beleid van onze school past, dan geven we de traktatie (deels) mee naar huis. De ouders kunnen dan zelf beslissen of ze de traktatie alsnog willen geven. De ouder die de traktatie heeft meegegeven, geven we een briefje mee met uitleg.

Zo zorgen we samen dat gezond en duurzaam eten op school de norm is en blijft.

En we doen nog meer…

Elk schooljaar besteden we aandacht aan gezonde en duurzame voeding in onze lessen. School zien we namelijk als dé plek om kinderen bewust te maken van gezonde en duurzame voeding. Hiervoor gebruiken wij lespakket [zelf in te vullen door de school, bijvoorbeeld Smaaklessen]. Daarnaast doen we aanvullende activiteiten, zoals: [zelf in te vullen door de school, bijvoorbeeld: moestuinieren/ boerderijbezoek/georganiseerd schoolontbijt.]

We werken samen met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) om de gezondheid van onze kinderen te bevorderen. Zij voeren een gezondheidsonderzoek uit in groep 2 en groep 7.

Als we ons zorgen maken over de eetgewoonten of het gewicht van een leerling, dan bespreken we deze in het zorgteam van onze school. Hier betrekken we uiteraard de ouders bij. We laten ouders weten bij wie ze terecht kunnen als ze vragen hebben over de eetgewoonten en het gewicht van hun kind.

Vul aan, wat doen jullie nog meer op het gebied van gezonde voeding? Bijvoorbeeld:

We houden ouders betrokken door regelmatig te komen met nieuws, ideeën, tips en suggesties over gezonde voeding

We organiseren een voorlichtingsavond over gezonde voeding vanuit de JGZ of een diëtist